varzaneh desert 80x80 - برج کبوترخانه ورزنه
کویر ورزنه
۱۳ فروردین, ۱۳۹۸
khargoshi castle 80x80 - برج کبوترخانه ورزنه
کاروانسرای قلعه خرگوشی
۱۳ فروردین, ۱۳۹۸

برج کبوترخانه ورزنه

varzaneh pigeon tower - برج کبوترخانه ورزنه

برج کبوترخانه ورزنه متعلق به دوره صفویه است که در نزدیکی پارک ساحلی و در مجاورت خیابان شیخ بهایی ورزنه واقع شده است، با محیط ۵۸ متر، شعاع ۹ متر و ارتفاعی بیش از ۲۰ متر، نمای لانه های کبوتر که شبیه به کندوی زنبور است زیبایی وصف ناپذیری به آن بخشیده است.

معماری داخلی برج کبوترخانه‌ ورزنه استثنایی است؛ عظمتبرج کبوترخانه ورزنه هم به سبب گسترگی و شکوه و هم به سبب تنوع در فرم اعجاب برانگیز است. این بناها مانند سایر آثار معماری ایرانی هم از عملکرد وافر و هم از فرم زیبایی پیروی کرده است.
معمار ایرانی به دلیل نگاه عالمانه به اقلیم و علم زیست شناسی، عجایبی حیرت برانگیز و ماندگار را در این سیاره خاکی تحت عنوان کبوترخانه‌های ایرانی خلق کرده و چه زیبا، این هماهنگی برج‌های به رنگ خاک با سیاره خاکی در وحدت از روزگاران پیش به یادگار مانده است، که حقیقتاً سزاوار است به آن‌ها برتر از عجایب هفتگانه عالم نگاه کرد.
برج کبوترخانه‌ مانند دژ نظامی در برابر همه دشمنان کبوتر که کم هم نیستند، مقاوم و نفوذ ناپذیر بوده است. ساختار معماری برج کبوترخانه به‌گونه‌ای بوده که نه تنها در برابر پرندگان شکارچی مانند قوش، جغد و کلاغ فکر و اندیشه گردیده، بلکه هرگز پرندگان مهاجم را نیز درون برج‌ها راهی نبوده است؛ چرا که نحوه ساخت  کبوترخانه ورزنه  به‌گونه‌ای بوده است که امنیت همراه با آرامش و آسایش کبوتران را تأمین می‌کرده است.

دقت در اجرای این برج‌های کبوتر، به حدی بوده است که درصد اشتباه ورود پرندگان مزاحم را به صفر می‌رسانیده، چرا که اگر حتی یک مورد پرنده یا حیوان مهاجمی به درون این کبوترخانه راه می‌یافت، هرگز هیچ کبوتری احساس امنیت نمی‌نمود و کبوترخانه خالی از حضور کبوتران می‌شد.
فضای داخلی برج کبوترخانه ورزنه آن چنان امن و مفرح بود که گاهی محل تجمع حدود ۲۵ هزار کبوتر می‌شد.

همچنین ببینید  پل تاریخی ورزنه

آشیانه‌ها آن چنان زیبا و منظم با مدول های یک شکل و از مصالح کاه‌گل ساخته شده بود که در تابستان بسیار خنک و به‌گونه‌ای بوده است که باد در فضای آن جاری (بادگیر) بوده و برعکس در زمستان گرم و از وزش بادهای سرد محلی در امان بوده است. همه این تمهیدات منجر به خلق این شاهکارهای معماری یعنی کبوترخانه‌های ایرانی شده است.

قطر سوراخ‌های ورودی کبوتران به داخل برج‌ها به‌اندازه‌ای ساخته شده است که تنها کبوتران می‌توانستند وارد آن شوند و پرندگان مهاجم قادر به ورود به داخل آن نبودند.
دیگر از تجهیزات دفاعی برج کبوترخانه‌ ورزنه تمهیداتی بوده که در مقابل ورود گربه و روباه و تا حدی آدمیزاد و نیز مار و موش اعمال می‌شده است. موش گرچه مستقیماً دشمن کبوتر نبوده، اما با کانال سازی در زیر پی‌ها، برج‌ها را خالی و سوراخ می‌کرده و راهی را برای ورود سایر حیوانات شکارچی و از زیرزمین برای نفوذ مارها فراهم می‌ساخته است.

معماری داخلی:

عظمت این بنا به دلیل سترگی و شکوه و هم به دلیل تنوع در فرم اعجاب برانگیز است. این بنا مانند سایر آثار معماری ایرانی، از عملکرد وافر و هم از فرم زیبایی پیروی کرده است. طراحی و انتخاب سایت‌های دایره‌ای برای ساخت برج کبوترخانه ورزنه با فضاهای تودرتو در مقاومت بالای آن نقش داشته است.

توجه به ابعاد طرح توسعه افقی و عمودی و ساخت کبوترخانه‌های پلکانی و طبقه طبقه بودن بنا، راحتی بازسازی و مرمت را به دنبال داشته است. در مناطق گرم و خشک که حضور آب جاری امکان پذیر نبوده، با احداث چاه و ایجاد جایگاه‌های «آبشخور» امکان استفاده کبوتران از آب را فراهم می‌ساختند.

همچنین ببینید  خانه تاریخی میرمیران ورزنه

 

 

همچنین ببینید:

معرفی چاه گاو

پارچه بافی سنتی ورزنه

چادر سفید شهر ورزنه

 

منابع:

وبلاگ شرق توریست

پایگاه اطلاع رسانی ورزنه سبا

 

اشتراک بگذار در:
ابوالفضل خلیلی
ابوالفضل خلیلی
طراح وب و گرافیک

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *